چرا 400 پوستر؟
- ۱۳۸۶/۰۳/۰۶ - ۰۵:۴۴
- مقاله
اختصاصی رسم : مقاله زیر را مجید کاشانی ، طراح و منتقد گرافیک ، درباره دوسالانه پوستر جهان اسلام نوشته است:
هیاهوی جهانی پوستر جهان اسلام
1. چرا چهارصد پوستر؟ چرا جهان اسلام؟ چرا این همه تکرار؟
2. چون ما در گالری صبا فضای زیادی داریم. چون کشور ما یک کشور اسلامی است. چون تخصص ما "توجیه" است و تکرار! چون . . .
3. باز هم همان حدیث همیشه گرافیک این روزها. باز هم نمایشگاه و دو سالانه. باز هم ازدحام آشنای روز افتتاحیه. دوباره عکسهای یادگاری کنار پوسترها. دوباره بولتن و نقد و جایزه و سخنرانی. دوباره رد همه دیگران و تمجید ازتمام خودیها!
4. زمانی که استادان جوادیپور و بریرانی دانه دانه شروع به چیدن پی گرافیک ایران کردند حتی خیال این بنای بلند بینظم هم دور از تصورشان بود و شاید آن روز غروب که مرتضی ممیز جوان روی یکی از نیمکتهای دانشکده هنرهای زیبا در کنار قباد شیوا از آینده سخن میگفتند ، فکر این بلبشو از تخیل قدرتمند هیچکدامشان نگذشته بود. آن روزها تعداد طراحان گرافیک از انگشتان یک دست هم تجاوز نمی کرد و در مقابل ، جامعهای بود که تازه داشت طعم گس مدرنیته را میچشید و تشنه گرافیک بود. اکنون بعد از نیم قرن ، همه چیز انگار برعکس شده است! جمعیت طراحان ، دانشجویان و استادان گرافیک در یک رستاخیز تاریخی از حد گذشته است و حال ، گویا این اجتماع است که ظرفیت پذیرش آن همه را ندارد. لاجرم موزه هنرهای معاصر ، مرکز صبا ، موزه فلسطین ، امام علی ، خانه هنرمندان و . . . محل بروز استعدادهای کوچک و بزرگ طراحان غالبا جوانی شده است که طبیعت بشری ، مجوز نیاز به عرض اندام را برایشان صادر کرده است.
5. به گالری صبا که رفتی پیش ازهمه ، وسط هر کدام از سالنها بایست. سپس سرجایت دوری بزن و پوسترها را آرام و بدون توجه به جزییاتشان از نظر بگذران. بعد چشمانت را ببند و یک بار آنچه را که دیدهای مرور کن. کدام پوستر ترا جذب کرده؟ کدام یکی در ذهنت مانده است؟ چه تعداد از پوسترها ، تنها رنگی یکدست بر سراسر سطح شان داشتند و تصویری یا نوشتهای در گوشه ، وسط یا کنار؟ این ویژگی را در خیلی از پوسترها دیدهای و کلمات بینوا را که بیدلیل بهم ریختهاند. حالا تک تک آنها را با دقت نگاه کن. عنوان چندتایشان را اصلا نتوانستی بخوانی؟! از دیدن تصاویر چند پوستر ، ارتباطی میان موضوع وتصویر کشف کردی؟ از برخورد با چند ایده هیجان زده شدی؟
6. شاید بسیاری از کسانی که دوسالانه پوستر جهان اسلام را از نزدیک دیدهاند ، موافق این نظر باشند که سطح کیفی آثار از "بسیار ضعیف" تا "بسیار عالی" در نوسان است. این قضاوت بدون در نظر گرفتن سلایق و تنها با معیارهای علمی پوستر ، شدنی است. در میان آثار راهیافته میتوان طیفی از کارهایی را دید که بیشتر به تمرین فتوشاپ میمانند تا آثاری منسجم ، با ترکیببندی ، رنگ ، ایده و فضاهایی حساب شده و آگاهانه. فکر کردن راجع به اینکه میشد با وسواس بیشتری انتخاب کرد ، پر بیراه نیست. شاید اگر ایده پرکردن تمام گالریهای مرکز صبا وسودای نشان دادن عظمت این دوسالانه وجود نداشت ، اکنون با صد پوستر برگزیده روبرو بودیم که هر کدام حرفی نو برای بیان داشتند و الگویی مناسب بودند برای آنانی که تازه پای در راه گذاشتهاند و ناخوداگاه با دیدن ، میآموزند.
7. در این میان اما یک ویژگی مثبت در اکثر آثار خودنمایی میکند: "کیفیت اجرا". مخصوصا وقتی که آثار ایرانی را در کنار پوستر طراحان خارجی به تماشا میایستیم. به لطف دنیای دیجیتال و سلیقه طراحان وطنی ، کیفیت بسیار خوب اجرا در پوسترهای ایرانی جای خوشحالی دارد. اکثر پوسترها چه در این دوسالانه و چه در سایر نمایشگاهها ، دارای کیفیت بالایی به لحاظ نوع و تکنیک اجرا هستند و این جای بسی خوشبختی است. جریانی که طراحان جوان را برانگیخته که در انتخاب تصاویر ، نوشتهها ، رنگها و . . . وسواس بیشتری به خرج دهند تا در نهایت ، شاهد کیفیت بسیار بالای اجرای اکثر آثار گرافیکی باشیم.
8. شاید در بیینالها و جشنوارههای بسیاری که در گوشه و کنار دنیا برگزار میشود ، چندان که باید ، به مقوله چیدمان پوسترها توجه نمیشود. اما حتی این دلیل هم توجیه خوبی نیست که در دوسالانه پوستر جهان اسلام شاهد ضعف در این بخش نیز باشیم. کاغذهای راهنما ، گهگاه با اطلاعات و ترجمههای ناقص و غلط ، عدم دقت در فواصل و راستای نصب پوسترها و چیدمان نا موزون آثار به لحاظ مضمون و محتوا. در بسیاری از گالریهای معتبر دنیا ، گروههای متخصصی صرفا برای کارهای سختافزاری اینچنینی وجود دارند که نظارهگران ، شاهد اغتشاش در فضای بصری چیدمان آثار نباشند.
9. دومین بیینال پوستر جهان اسلام چه گرهای از گرافیک ایران گشود؟ چه چیز نو و جذابی را به مخاطبان ارایه داد؟ بازخورد بیرونی این اتفاق پرهزینه ، برای سفارشدهندگان چه بود؟ گوش بگیرید . . . این روزها برخی از ادغام این دوسالانه با "بیینال گرافیک تهران" بعنوان یک زیرشاخه سخن میرانند. کاش این اتفاق بیفتد. کاش این اتفاق نیفتد . . . نمیدانم.
10. راستی . . . کسی هست به ما بگوید چرا پوستر "جهان اسلام"؟ چرا چهارصد پوستر ؟ چرا این همه تکرار؟!
آغاز تولید فنی کتاب سال گرافیک
نظرات
بسیار عالی بود. دقیقا حرف دل بسیاری از كسانی را زده اند كه این نمایشگاه را دیده اند. جای تبریك به طراح و منتقد قوی گرافیك ایران جناب كاشانی دارد
besyar besyar beja neveshtid mr kashani. agar kami post klande tar bod alitar mishod.
1. "آثار بسیار عالی" برای حفظ آبروی دوسالانه و آثار بسیار ضعیف برای بردن جایزه به نمایشگاه راه پیدا می کنند. البته چند مورد استثنا هم وجود دارد.<br />2. بحث چیدمان پوستر زمانی به کار می آید که پوسترها را در یک نگارخانه استاندارد نصب می کنند، نه پارکینگ طبقاتی ولی عصر، با سقف کوتاه و لوله های قرمز فاضلاب<br />3. آنچه که در رزومه کاری مدیران می ماند برگزاری شکوهمند(پرازدحام) مراسم افتتاحیه و اختتامیه و چاپ بولتن های رنگارنگ است، نه ایجاد یک تحول جدی در گرافیک ایران.
نقد بسیار خوبی بود. فکر میکنم دقیقا مشکل همینه که همه با شنیدن موضوع دوسالانه میتونند حدس بزنند که چه آثاری به دیوارهای گالری نصب شده...من شخصا امسال زحمت رفتن و دیدنش را هم به خودم ندادم.امیدوارم که نتایج مثبت انتقادات شما را در دوسالانه های بعدی ببینیم.خسته نباشید.
قویترین انگیزه شركت كنندگان در چنین به اصطلاح "جشنواره"هایی كسب جوایز نقدی است. مقایسه كنید با دوسالانه طراحان گرافیك ایران بسیاری از قبل مطمئن هستند كه اثرشان رتبهای كسب نخواهد كرد _با وجود آنهمه حساسیت و سخت گیری داوران_ اما تلاش میكنند تا شاید تنها یك اثرشان به نمایشگاه و یا از آن بهتر كاتالوگ راه یابد
سلام آقای کاشانی. خوشحالم از این که «می نویسید» آنقدر که منی که اهل وبگردی و اینترنت و... نیستم، این یادداشت را برایتان می گذارم. انصافا همه این حرفها را در مورد بینال تهران هم نمی شود گفت؟ مشکل دوسالانه جهان اسلام، جهان اسلامش است یا چیز دیگر؟ امروز متأسفانه وقتم را تلف کردم و به دیدن بینال تهران رفتم، واقعا دیدن آن همه زشتی تحمل می خواهد.بعد از دیدن آثار بینال تهران، آیا توقعتان برای دیدن آثار خوب برآورده شد؟ آیا از دیدن ایده آثار هیجان زده شدید؟ آیا سطح کیفی آثار از "بسیار بسیار بسیار ضعیف" تا "بسیار عالی" در نوسان نبود؟ تفاوت این دو نمایشگاه آن است که بینال تهران داعیه عنوان «انجمن صنفی» را دارد که هر کس دو خط جامعه شناسی خوانده باشد، معنی آن را می فهمد (مگر آنکه جامعه را نشناسد!) ولی جهان اسلام نماینده یک طیف از هنرمندان و سیاستمداران است و هیچ ادعایی هم برای جعل هویت و عنوان و نامی که متعلق به همه است ندارد و البته سلیقه هایی هم دارد که شاید برخی آثار ارزشی (از جمله 5 کار خودم) را هم کنار بگذارد. می فهمم و اعتقاد دارم که این مسابقه ها، برای بسیاری از جمله خودم فقط از جهت اقتصادی اهمیت دارد ولی باید میان این دو نمایشگاه از جهت همه گیری تفاوت قائل شد.انصاف دهید که همه آن ایرادهایی که به نمایشگاه جهان اسلام گرفتید، دهها برابر بیشتر در بینال تهران که لابد حرفه ای تر است هم هست، مگرآنکه نخواهیم آنها را ببینیم. کاش حالا که دستی هم به قلم برده اید چند خطی هم درباره بینال تهران می نوشتید. نمی دانم به عنوان همکلاسی سابق شما، برای جایزه ای که بردید باید به شما تبریک بگویم یا نه؟ البته، از جهت حرفه ای و به هرحال همکار بودن، تبریک می گویم ولی نه به خاطر حرفی نو و الگویی مناسب برای آنهایی که تازه پای در راه گذاشتهاند و ناخوداگاه با دیدن، میآموزند.همچنان اعتقاد راسخ دارم که برگزاری نمایشگاه مردودین، اگر کسی جراتش را داشته باشد، بهترین گزینه برای روشن شدن خلاقیتها، ارزشها، هنرمندی ها و افتادن پرده هاست. خودم را می گویم نه شما را، از ما دیگر گذشته است که در این مسابقه ها شرکت کنیم.
اگاهی و داشتن اطلاعات. لطفا به ایمیل من اطلاعاتی در خوصوص گرافیک ارسال مایید